Foto: Mašinski fakultet Sarajevo

Prije tačno 60 godina osnovani Mašinski i Građevinski fakultet u Sarajevu

Univerzitet u Sarajevu u periodu od 20.02. do 03.03.1955. godine je formirao Komisiju za izradu analize o uvjetima za osnivanje mašinskog odsjeka pri Tehničkom fakultetu.

Dana 13.06.1955. godine na 10. sjednici Univerzitetskog savjeta prihvaćen je izvještaj Komisije, koji je sadržavao procjenu da trenutno u Bosni i Hercegovini nedostaje oko 400 diplomiranih mašinskih inžinjera a da ih je u narednih pet godina potrebno još oko 220.

Predloženo je da mašinski odsjek ima deset semestara sa usmjerenjima: metalurgija, energetika, rudarstvo, vojna industrija itd. Republičko izvršno vijeće je prihvatilo prijedlog Savjeta Univerziteta u Sarajevu, ali nije stvorilo preduvjete da se realiziraju prijedlozi Komisije.

Savjet Tehničkog fakulteta 16.06.1958. godine donosi odluku o otvaranju mašinskog odsjeka i o tome podnosi informaciju Savjetu Univerziteta u Sarajevu. Savjet Univerziteta u Sarajevu upućuje prijedlog Izvršnom vijeću NR BiH. Izvršno vijeće mijenja Statut Tehničkog fakulteta, čl. 4, koji sad glasi:”Tehnički fakultet u Sarajevu ima sljedeće odsjeke: Arhitektonski, Građevinski i Mašinski”.

Na Tehničkom fakultetu 06.10.1958. godine je osnovan Mašinski odsjek za školovanje “stručnjaka opšteg tipa mašinske struke”. Trajanje nastave iznosi osam semestara sa devetim semestrom za izradu diplomskog rada. U prvi semestar je upisano 118 studenata. Svečano otvaranja mašinskog odsjeka je izvršio profesor Kazimir Boras.

Izvršno vijeće i Narodna skupština NR BiH 10.07.1961. godine prihvataju prijedlog Univerziteta. Mijenja se čl. 118 Zakona o visokom školstvu NR BiH:

“Dosadašnji Tehnički fakultet u Sarajevu prestaje sa radom, a osnivaju se Građevinski fakultet, Arhitektonski fakultet, Mašinski fakultet i Elektrotehnički fakultet.
Fakulteti iz prethodnog stava su u sastavu Univerziteta u Sarajevu. Organi upravljanja fakulteta iz stava 1 ovog člana formirat će se najkasnije do 15. 9. 1961. godine.
Savjet Univerziteta u Sarajevu odredit će komisiju, koja će do 30. 9. 1961. godine izvršiti raspodjelu prostorija, inventara, opreme i drugih materijalnih sredstava na fakultete iz stava 1 ovog člana. Današnji Tehnički fakultet u Sarajevu prestaje sa radom na dan 30. 9. 1961. godine, a danom 1.10.1961. godine počinju sa radom fakulteti iz stava 1 ovog člana”.

Nastava se odvijala na Poljoprivrednom fakultetu, u zgradi Tehničkog fakulteta (sadašnja zgrada Ekonomskog fakulteta) i u katoličkom samostanu u Titovoj ulici broj 54. Laboratorijske vježbe su se odvijale u bivšoj Električnoj centrali na Skenderiji, Zavodu za hidrotehniku na Koševu i u Fabrici željezničkih vozila «Vaso Miskin Crni».

Profesor Dragoslav Mirković je 14.07.1961. godine izabran za prvog dekana, a profesor Nikola Sedlar za prodekana. Na prijedlog Savjeta Univerziteta u Sarajevu, a po inicijativi Mašinskog i Šumarskog fakulteta, Izvršno vijeće NR BiH donijelo je 24.11.1961. godine rješenje kojim potvrđuje statutarne odluke Šumarskog fakulteta o izdvajanju Drvno-industrijskog odsjeka iz svog sastava, odnosno Mašinskog fakulteta o uključivanju ovog odsjeka u svoj sastav.

Mašinski fakultet u Sarajevu je 01.01.1962. godine u svoj sastav integrirao Drvno-industrijski odsjek sa njegovom nastavnom zgradom u izgradnji, opremom, knjigama i časopisima.  Krajem 1963. godine završena je zgrada Mašinskog fakulteta na sadašnjoj lokaciji, Vilsonovo šetalište 9, koja je, prema prvobitnoj odluci Izvršnog vijeća, bila namijenjena za smještaj Drvno-industrijskog odsjeka, ranije dijela Šumarskog fakulteta. Zbog toga je dograđen peti sprat zgrade.

Istočna zgrada Fakulteta je 1986. godine otvorena za upotrebu. Laboratorijski prostori u podrumu zgrade nisu bili završeni.Organiziran je Jugoslovensko-njemački kolokvij “Low pollution and efficient combustion of low-grade coal”. Organizatori su Mašinski fakultet i Akademija nauka i umjetnosti BiH. Pokrenuta su najveća multidisciplinarna istraživanja u historiji Bosne i Hercegovine, u okviru društvenih ciljeva, koja su imala zadatak da stvore pretpostavke za brži i efikasniji transfer novih tehnologija u privredu Bosne i Hercegovine, a posebno u pravcu osposobljavanja mladih istraživača. Prve aktivnosti na ovim projektima su počele 1985. godine, ali tek 1988. godine počinju intenzivna istraživanja. Nastava iz pojedinih predmeta prvih dviju godina odvijala se u amfiteatrima Prirodno-matematičkog, Građevinskog i Poljoprivrednog fakulteta.

Izvršno vijeće i Narodna skupština NR BiH 10. jula 1961. godine prihvataju prijedlog Univerziteta u Sarajevu i dolazi do promjene čl. 118 Zakona o visokom školstvu NR BiH:
“Dosadašnji Tehnički fakultet u Sarajevu prestaje sa radom, a osnivaju se Građevinski fakultet, Arhitektonski fakultet, Mašinski fakultet i Elektrotehnički fakultet. Fakulteti iz prethodnog stava su u sastavu Univerziteta u Sarajevu. Organi upravljanja fakulteta iz stava 1 ovog člana formirat će se najkasnije do 15. 9. 1961. godine. Savjet Univerziteta u Sarajevu odredit će komisiju, koja će do 30. 9. 1961. godine izvršiti raspodjelu prostorija, inventara, opreme i drugih materijalnih sredstava na fakultete iz stava 1 ovog člana. Današnji Tehnički fakultet u Sarajevu prestaje sa radom na dan 30. 9. 1961. godine, a danom 1.10.1961. godine počinju sa radom fakulteti iz stava 1 ovog člana”.

Foto: Historija
Foto: Historija

Građevinski fakultet u Sarajevu je javna ustanova koja obavlja nastavnu, naučnoistraživačku, visokostručnu, stručnu i savjetodavnu djelatnost u oblasti građevinarstva i geodezije.  Fakultet u svom sastavu ima organizacione jedinice za nastavno-naučni rad, odsjeke i katedre. Odsjeci u svom sastavu imaju organizacione jedinice za naučnoistraživački, visokostručni i stručni rad – institute.
Prava osnivača Fakulteta vrši Kanton Sarajevo u skladu sa Zakonom preko Vlade, odnosno nadležnog Ministarstva Kantona. Građevinski fakultet je članica Univerziteta u Sarajevu, i u izvođenju svoje djelatnosti autonoman u skladu sa evropskim standardima o univerzitetskoj autonomiji i Zakonom o visokom obrazovanju.